Z bezpłatnych szczepień przeciwko wirusowi HPV mogą skorzystać dzieci od 9. do 18. roku życia. W Łódzkiem ze szczepień skorzystało już 49 tys. dzieci, najwięcej dzieci to nastolatki z rocznika 2010 i 2011. Wirus HPV, przed którym chroni onkoszczepionka, powoduje raka szyjki macicy oraz nowotwory głowy i szyi, raka odbytu i brodawki płciowe u obu płci.

[POSŁUCHAJ] Wypowiedź Anny Leder, rzecznik prasowej łódzkiego NFZ

HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego to zakaźny wirus, który odpowiada za 95% wszystkich przypadków raka szyjki macicy a także raka pochwy i sromu u kobiet.  Zakażenia HPV dotyczą obu płci – HPV powoduje raka prącia u mężczyzn, a także raka odbytu, jamy ustnej, nosogardzieli, nasady języka i migdałków, okolic głowy i szyi u obu płci.

SZCZEPIENIA DLA SYNA I CÓRKI

Szczepienia, którym poddadzą się teraz chłopcy, będą w przyszłości chronić również pośrednio kobiety. Zaszczepieni mężczyźni, którzy nie będą nosicielami wirusa HPV, przerwą łańcuch zakażenia. Mniej niezaszczepionych w dzieciństwie kobiet zachoruje na raka szyjki macicy i inne nowotwory, które powoduje wirus HPV.

WIRUS BARDZO ZAKAŹNY – Jak przenosi się wirus HPV?

Główną drogą zakażenia jest bezpośredni kontakt z zakażoną tkanką (również z krwią i śliną), dlatego do zakażenia może dojść na kilka sposobów, w tym poprzez:

• dotykanie zakażonych miejsc,
• stosunek seksualny – UWAGA! PREZERWATYWA NIE CHRONI PRZED ZAKAŻENIEM
• ciążę i poród, podczas których może dojść do zakażenia dziecka,
• korzystanie z tych samych przedmiotów higieny intymnej (np. ręczników)
• nieprawidłowo zdezynfekowane przedmioty i powierzchnie w miejscach użyteczności publicznej, np. podczas wizyty u fryzjera, kosmetyczki, na basenie czy w gabinecie lekarskim.

Wśród miliona kobiet zakażonych typem HPV wysoce rakotwórczym, u 8 tys. z nich dochodzi do rozwoju raka, a u 1,6 tys. kobiet rozwija się inwazyjna postać raka. Śmiertelność raka szyjki macicy oceniana jest na poziomie 50%.

JEDYNA ONKOSZCZEPIONKA DLA DZIECKA I NASTOLATKA

Szczepienie przeciw HPV to jedno z ważniejszych szczepień dla dziecka – podawane raz na całe życie daje mu ochronę przed groźnymi i wciąż śmiertelnymi nowotworami. Szczepionki przeciw HPV są jednymi z najwnikliwiej przebadanych szczepionek. Szczepionka przeciw HPV jest bezpieczna, dzieci są szczepione tymi szczepionkami już od ponad 16 lat. Szczepienia przeciw HPV są powszechne, dostępne w 125 krajach.

Po 10 latach programów szczepień przeciw HPV, kraje oceniające ich efektywność odnotowały 90% redukcję infekcji wirusem HPV oraz 90% zmniejszenie zachorowalności na brodawki narządów płciowych. Ponadto aż o 85% zmniejszyła się liczba patologii wysokiego stopnia szyjki macicy.

Od 1 września 2024 r. szczepienia w ramach powszechnego programu szczepień przeciw HPV dostępne są dla dzieci po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 14. roku życia.

Szczepienia przeciw HPV w ramach programu podawane są w dwóch dawkach. Odstęp między tymi dawkami w programie wynosi od 6 do 12 miesięcy. To oznacza mniej wkłuć i mniej stresu związanego ze szczepieniem.

Szczepionkę podajemy w postaci domięśniowej iniekcji, w mięsień naramienny. Szczepionka mobilizuje układ odpornościowy do wytworzenia przeciwciał i uruchamia mechanizmy organizmu służące zapewnieniu długotrwałej odporności.

W Polsce w powszechnym programie szczepień przeciw HPV bezpłatnie dostępne są 2 szczepionki:

• 2-walentana szczepionka Cervarix,
• 9-walentna szczepionka Gardasil 9.

Obie szczepionki są skuteczne w zapobieganiu nowotworom szyjki macicy i brak jest wiarygodnych dowodów na wyższość kliniczną którejkolwiek z nich w zakresie istotnych klinicznie punktów końcowych.

Szczepionka 2-walentna Cervarix przeciw HPV jest bezpłatna również dla starszych dzieci, które ukończyły 14. Lat, które mogą otrzymać bezpłatną szczepionkę przeciw HPV na podstawie bezpłatnej recepty wystawionej przez lekarza. Z odebranym w aptece preparatem trzeba się zgłosić do poradni POZ.

Jak zapisać dziecko na szczepienie?

Aby zapisać dziecko na szczepienie przeciw HPV wystarczy umówić wizytę

• w przychodni Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ)

Na dziecko w wieku 9-14 szczepionka czeka w poradni POZ – rodzic ma do wyboru CERVARIX lub GARDASIL.

SZCZEPIENIE DLA STARSZEGO NASTOLATKA

Dzieci starsze niż te objęte powszechnym programem mogą zostać zaszczepione bezpłatnie. E-receptę na 3 dawki szczepionki 2-walentnej wypisze lekarz POZ, rodzic realizuje e-receptę w aptece, umawia wizytę w przychodni POZ i dostarcza zakupioną szczepionkę. Szczepionka 2-walentna jest bezpłatna dla wszystkich dzieci w wieku od 9 do 18 lat.

Dorośli mogą skorzystać z 50% refundacji na ten preparat i otrzymują go w schemacie 3-dawkowym: pierwsza dawka, druga po 1–2 miesiącach, a trzecia 6 miesięcy po pierwszej. Szczepionka 9-walentna bezpłatna jest tylko dla uczestników programu szczepień przeciw HPV, czyli dla dzieci w wieku od 9 do 14 lat. Pozostałe osoby chcące skorzystać ze szczepienia tym preparatem muszą pokryć 100% kosztów jego zakupu. Od września 2025 roku osoby dorosłe mogą zaszczepić się przeciwko HPV również w aptekach, które zawarły z NFZ umowę na wykonywanie szczepień ochronnych.

Najwięcej 15-latków zaszczepionych w powiecie brzezińskim i w Łodzi

Na podstawie danych z elektronicznych Kart Szczepień w okresie od czerwca 2023 roku do lutego 2026 roku przeciwko wirusowi HPV w ramach programu zaszczepiono w Łódzkiem 49 tysięcy dzieci z roczników 2006-2016. Zanim szczepionki zaczął refundować NFZ w Łódzkiem od 2021 r. zaczepionych było 123 dzieci.

Największy odsetek zaszczepionych dzieci odnotowano w Łodzi 27% oraz powiecie łódzkim wschodnim 23%). Na szczepienia najmniej chętnie decydują się rodzice dzieci z powiatów rawskiego 9%, opoczyńskiego 10% tomaszowskiego i wieruszowskiego (mniej niż 11%).

W roczniku 2011 zaszczepiła się nieco ponad 1/3 dzieci w Łódzkiem 35,6%. To rekord wśród roczników. Najmniej zaszczepionych jest najmłodszych dzieci, w roczniku 2016 – tylko 4,19% i najstarszych nastolatków, dla których zaraz szczepionka nie będzie, niestety, bezpłatna. Wśród młodych dorosłych zaszczepionych jest tylko 9,4%.

W roczniku 2011 liderami w % zaszczepionych dzieci są powiat brzeziński – 49% zaszczepionych 15-latków i Łódź – 47 %.