23 lutego rozpoczął się Europejski Tydzień Wiedzy o Półpaścu. Półpaścowi i jego powikłaniom, takim jak trudny do wyleczenia nerwoból, skutecznie zapobiega szczepionka. Ochrona utrzymuje się do 10 lat po szczepieniu. Półpasiec to nie grypa – można zachorować przez cały rok. Rocznie choruje od 118 do 142 tysięcy Polaków. W Łódzkiem w grupie 80+ we wrześniu chorowało około 900 seniorów. Przeciwko półpaścowi w 2025 r. zaszczepiło się w aptekach blisko 1 400 osób mieszkańców Łódzkiego. Od sierpnia 2025 roku ŁOW NFZ w ramach refundacji aptecznej sfinansował ponad 14 tys. opakowań szczepionki przeciw półpaścowi na łączną kwotę przekraczającą 10,5 mln zł.

[POSŁUCHAJ] Wypowiedź Anny Leder, rzecznik prasowej łódzkiego NFZ

Półpasiec, nie jest chorobą łagodną, choć objawia się pozornie niewinną wysypką na skórze. Powikłania choroby mogą być długotrwałe i bardzo dolegliwe, mogą znacząco obniżyć jakość życia. Szczególnie często dotykają seniorów i chorych z osłabioną odpornością.

PÓŁPASIEC – CZASEM TO BÓL NA LATA

Półpaśca wywołuje wirus ospy wietrznej (VZV), który przez lata „drzemie” w organizmie. Gdy odporność spada – z powodu choroby czy wieku – wirus aktywuje się i atakuje.

Półpasiec to nie tylko wysypka. Chorobie może towarzyszyć dotkliwy ból, który może utrzymywać się latami. To neuralgia półpaścowa – przewlekły nerwoból, który chorzy opisują jako palący, swędzący, strzelający, przypominający rażenie prądem lub ostry jak „kłucie nożem”.  Taki długotrwały ból po przebytym półpaścu występuje nawet u 30% chorych. Obniża jakość ich życia i naraża na przewlekle cierpienie. Powikłania choroby, czyli chroniczny ból, neuralgia, porażenie nerwu twarzowego mogą być długotrwałe i trudne do wyleczenia.

Pojawiły się powikłania, nerwobóle, neuralgia po półpaścowa, która niestety trwa do dzisiaj, już blisko rok mojej choroby. Rany się bardzo długo i trudno goiły, zwłaszcza przeczulica, którą jeszcze mam w kciuku. Pozostały białe duże blizny, i bardzo silne nerwobóle. Na początku choroby miałam bardzo duże ataki bólów, przeróżnych, palących, ściskających, rwących, których nie sposób było wytrzymać – relacjonuje za pośrednictwem portalu ForumDermatologiczne.pl pacjent chory na półpaśca.

Półpasiec to choroba, na którą narażonych jest nawet 90% populacji dorosłych Polaków.

PÓŁPASIEC – JAK SIĘ OBJAWIA

Zazwyczaj półpasiec objawia się kilkudniowym bólem w okolicy  nerwów międzyżebrowych – stąd nazwa choroby „pół-pasiec”.

Na skórze pojawiają się pęcherzyki na rumieniowym podłożu – bolesne wykwity wzdłuż przebiegu nerwu, podobne do ospy wietrznej, ale większe i głębiej umiejscowione, nie przekraczają środkowej linii ciała.

Węzły chłonne są powiększone i  może pojawić się gorączka. Wysypka mija na ogół po 7-14 dniach.

WARTO SIĘ ZASZCZEPIĆ

23 lutego rozpoczął się Europejski Tydzień Wiedzy o Półpaścu, który ma na celu zwrócenie uwagi na tę dolegliwość oraz możliwości działań profilaktycznych.

Epidemiolodzy szacują, że na półpasiec zachoruje średnio co trzecia osoba po 60. roku życia. Można uniknąć zachorowania i konsekwencji tej choroby dzięki szczepieniom, które są skuteczną formą profilaktyki. Po 85. roku życia ryzyko półpaśca wynosi już prawie 50%. Podobnie wraz z wiekiem gwałtownie wzrasta też ryzyko rozwoju najboleśniejszego powikłania półpaśca – tzw. neuralgii popółpaścowej. Z tego powodu chorzy na półpasiec w zaawansowanym wieku mogą wymagać przyjęcia do szpitala celem leczenia powikłań choroby.

Według danych Centrum e-Zdrowia każdego roku w Polsce diagnozuje się od 118 do 142 tysięcy przypadków półpaśca. Najwięcej zachorowań odnotowano w 2025 r. w okresie od maja do października, jednak eksperci podkreślają, że na półpasiec można zachorować przez cały rok.

Szczepionka skutecznie zapobiega półpaścowi i jego powikłaniom, w tym przewlekłemu nerwobólowi. Ochrona utrzymuje się do 10 lat po szczepieniu.

Ze szczepienia przeciwko półpaścowi możemy skorzystać od sierpnia 2025 r. również w aptece. Pacjenci mogą, oczywiście, tak jak w przypadku innych szczepień, zaszczepić się w swojej przychodni POZ. Receptę na szczepienie w aptece wystawi farmaceuta lub lekarz POZ, na szczepienie w POZ lekarz POZ.

Przed skorzystaniem ze szczepienia w aptece warto sprawdzić, czy dana apteka prowadzi punkt szczepień – nie każda apteka się na to zdecydowała.  Aby szczepienie przebiegło szybko i sprawnie dobrze jest wcześniej umówić termin szczepienia – wiele aptek umożliwia rezerwację wizyty telefonicznie lub na miejscu.

Z moich obserwacji wynika, że szczególnie Seniorzy bardzo często traktują farmaceutę jako osobę, która udziela im cennego wsparcia medycznego. To z pewnością ma wpływ na ich późniejsze decyzje o zaszczepieniu się. Tym bardziej, że samo szczepienie w aptece jest tak naprawdę od ręki. W naszym województwie pacjenci mogą zostać zaszczepieni w blisko 160 aptekach! Przepisy dają farmaceutom pełną kontrolę nad procesem szczepienia – od kwalifikacji, przez wystawienie refundowanej recepty, aż po podanie preparatu. Szkoda nie wykorzystać takiej możliwości, tym bardziej, że robimy to dla siebie! Warto! – mówi Łukasz Konka, specjalista farmacji aptecznej.

DROGA SZCZEPIONKA – BEZPŁATNA DLA SENIORÓW

Szczepienia dla najbardziej narażonej na chorobę grupy seniorów są bezpłatne.  To seniorzy w wieku 65 lat i starsi, m. in: z przewlekłą chorobą serca, chorobą płuc czy nerek, cukrzycą, chorobą nowotworową, ale również reumatoidalnym zapaleniem stawów, łuszczycą i nieswoistym zapaleniem jelit.

Dorośli poniżej 65 r. ż. ze zwiększonym ryzykiem zachorowania otrzymają szczepionkę z refundacją 50 proc.

Szczepionka Shingrix najskuteczniej chroni przed chorobą i jej powikłaniami. Koszt szczepionki bez refundacji to 751 zł.

Szczepionka Shingrix jest dostępna z refundacją dla:

• osób w wieku 65+ o zwiększonym ryzyku zachorowania na półpasiec – refundacja 100%, na receptę dla pacjenta (lista S), szczepionka bezpłatna
• osób w wieku 18+ o zwiększonym ryzyku zachorowania na półpasiec – refundacja 50%.

Aby skutecznie chronić się przed półpaścem i jego powikłaniami konieczne są 2 dawki szczepionki w zastrzyku w odstępie 2 miesięcy. W razie potrzeby drugą dawkę można podać później, ale w ciągu 6 miesięcy po pierwszej dawce. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane po szczepionce to ból w miejscu wstrzyknięcia. bóle mięśni, zmęczenie, ból głowy.

SZCZEPIMY SIĘ PRZECIW PÓŁPAŚCOWI W ŁÓDZKIEM:

• Liczba aptek, w których możemy się zaszczepić rośnie z roku na rok.W 2024 w Łódzkiem można był zaszczepić się w 127 aptekach, natomiast w 2026 r. możemy skorzystać ze szczepienia w 158 aptekach.
• Przeciwko półpaścowi w 2025 r. (szczepienia od sierpnia 2025 możliwe w aptekach) zaszczepiło się w aptekach blisko 1400 osób.
• ŁOW NFZ w 2025 r. sfinansował usługę szczepienia przeciwko półpaścowi kwotą w wysokości ponad 45 500 zł.
• Od sierpnia 2025 roku ŁOW NFZ w ramach refundacji aptecznej sfinansował ponad 14 tys. opakowań szczepionki przeciw półpaścowi na łączną kwotę przekraczającą 10,59 ml zł.

Źródło: Łódzki NFZ