Reymont był postacią barwną i ciekawą. W dzisiejszych czasach niejednokrotnie lądowałby na pierwszych stronach kolorowych gazet. Choć jego życiorys ma sporo białych plam, jedno jest pewne – był pisarzem bardzo blisko związanym z naszym województwem. Wycieczka po regionie jego śladami może być sporym wyzwaniem logistycznym, dlatego wybraliśmy kilka najciekawszych punktów.

Trwa ustanowiony przez Senat rok Władysława Reymonta, a to świetna okazja, aby planować wycieczki związane z pisarzem. Mapa miejsc w naszym regionie, w których mieszkał, pracował, tworzył lub bywał Władysław Reymont, jest gęsto usiana pineskami, zwłaszcza w regionie sieradzkim, z którym mocno był związany urodzony we wsi Kobiele Wielkie niedaleko Radomska polski Noblista.

W latach 1912-1913 Reymont był właścicielem majątku w Charłupi Wielkiej niedaleko Sieradza. Nie czuł się dobrze jako gospodarz i w końcu sprzedał te dobra, ale w literaturze są ślady tego okresu. Pisarz uwiecznił chłopów z Charłupi Wielkiej w zbiorze nowel „Pęknięty dzwon”. Obecna na jego pogrzebie w 1925 roku delegacja mieszkańców wsi złożyła na grobie wieniec z napisem: „Swemu przyjacielowi – chłopi z Sieradzkiego”. Dziś podupadły dom, który należał do Reymonta, jest własnością prywatną. Warto zobaczyć to miejsce, jadąc z Małkowa między Sieradzem a Wartą, a dokładnie z pałacu w tej miejscowości, którego Reymont był częstym gościem. Pałac został wzniesiony w latach 1810-1820 dla ostatniego kasztelana sieradzkiego i brygadiera kawalerii narodowej Pawła Biernackiego oraz jego żony Konstancji z Małachowskich Biernackiej. Ich bratanek Józef Gabriel Biernacki był żołnierzem kawalerii Pawła Biernackiego, a następnie legionów polskich we Włoszech. Odbił z rąk Kozaków Jana Henryka Dąbrowskiego i został jego adiutantem. Wielokrotnie brał udział w spotkaniach z Napoleonem Bonaparte. Rezydencja była wzorowana na pałacu cesarza na wyspie Elbie. Od 1875 do lat 30. XX w. majątek należał do rodziny Pstrokońskich. Funkcjonowała w nim tzw. świątynia sztuki, której mecenaskami były Maria i Walentyna Pstrokońskie, wielkie fanki Reymonta i jego twórczości. Pisarz bywał tu i pracował. Zafascynowany był zwłaszcza sąsiadującym z pałacem parkiem, miał w nim swoje ulubione miejsce. W dowód hołdu dla jego talentu panie Pstrokońskie na początku lat 30. XX wieku wzniosły pierwszy na świecie pomnik Reymonta autorstwa znanego rzeźbiarza Stanisława Jagmina. Po kilku latach pomnik skradziono. Został odtworzony w latach 60., ale w 2012 roku znów padł łupem złodziei. Prawdopodobnie został sprzedany na złom. Dziś w pałacu jest hotel i restauracja.

Po szczegółowe ślady, które w naszym regionie zostawił Władysław Reymont, warto zajrzeć do Literackiej Mapy Województwa Łódzkiego, którą opracowano w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Łodzi. Jest ona dostępna TUTAJ.

Źródło i zdjęcie: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego