Dziś Środa Popielcowa. Rozpoczyna ona Wielki Post – 40-dniowy okres pokuty, nawrócenia, pogłębionej modlitwy oraz pełnienia uczynków miłosierdzia. To jedno z najważniejszych świąt w kalendarzu liturgicznym Kościoła katolickiego.

Symbolem Środy Popielcowej jest obrzęd posypania głów wiernych popiołem. To znak wiary i szczerego pragnienia przemiany życia. Kapłan, posypując głowy, wypowiada słowa: „Pamiętaj, że prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”. Popiół przypomina też, że wszystko, co ziemskie, powstało z prochu ziemi i znów w proch się obróci. Ten rozpad jest skutkiem grzechu. Jednak kapłan, posypując głowy wiernych popiołem, czyni nad nimi znak krzyża, który oznacza oczyszczenie i zmartwychwstanie.

Środa Popielcowa wywodzi się z tradycji wczesnochrześcijańskiej. W IV wieku, kiedy Kościół zaczynał organizować liturgiczne przygotowania do Wielkanocy, wyznaczono specjalny czas pokuty, który miał trwać 40 dni (nie licząc niedziel). Obecność popiołów w liturgii tego dnia jest natomiast nawiązaniem do tradycji starotestamentowych, gdzie popiół był symbolem pokuty i żalu za grzechy.

W średniowieczu popiół, który posypywał wiernym głowy w Środę Popielcową, pochodził z palonych palm używanych w Niedzielę Palmową. Taki gest symbolizował oczyszczenie z grzechów i gotowość do podjęcia postu.

Wielki Post to czas przygotowania do Świąt Wielkanocnych. Jest czasem pokuty, postu, wyrzeczeń i modlitwy – ma służyć nawróceniu i przygotować serca wiernych na owocne przeżycie Świąt Wielkiej Nocy. W ciągu tych 40 dni katolicy są zachęcani do postu, modlitwy i jałmużny, które mają pomóc w duchowej przemianie i głębszym przeżyciu paschalnego misterium męki, śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa.

Środa Popielcowa jest dniem, w którym katolicy przypominają sobie o swoim powołaniu do świętości i nawrócenia. Jest to dzień, w którym Kościół zachęca wiernych do refleksji nad swoim życiem, zerwania z grzechem i podjęcia wysiłków w kierunku duchowego wzrostu. Dla wielu ludzi jest to także okazja do złożenia postanowień wielkopostnych – rezygnacji z pewnych przyjemności, na przykład jedzenia słodyczy, alkoholu czy telewizji, aby skupić się na tym, co naprawdę istotne.

Do praktyk wielkopostnych należy post – jest to umartwienie podejmowane z pobudek wiary, a polegające na niespożywaniu pokarmów mięsnych (post jakościowy) i ograniczeniu ilości spożywania pokarmów (post ilościowy). Post jakościowy obejmuje wszystkie piątki całego roku, Środę Popielcową, Wigilię Paschalną i Wigilię Bożego Narodzenia. Obowiązuje wszystkich katolików, którzy ukończyli 14 rok życia. Post ilościowy zezwala na jeden posiłek do syta i dwa lekkie. Obowiązuje wszystkich miedzi 18 a 60 rokiem życia. Post ścisły, łącznie ilościowy i jakościowy obowiązuje w Popielec i Wielki Piątek.