Jednym z najpiękniejszych miejsc w naszym regionie jest Ożarów, niewielka wioska w gminie Mokrsko. Leży w odległości 12 km od Wielunia, w kierunku południowym. Rozłożyła się w paśmie pagórków ożarowskich, długich na 23 km i szerokich na 12 km. Są one najwyższym fragmentem Wyżyny Wieluńskiej, północnej części Jury Krakowsko – Częstochowskiej. Najwyższy spośród pagórków wznosi się 264 m npm. Początki wsi sięgają XIV w.

Nazwa miejscowości Ożarów według Stanisława Rosponda wywodzi się od słowa „ożar” i oznacza wypalony obszar leśny. Ożarów początkowo był własnością książęcą. W następnym wieku przeszedł w ręce szlacheckie. Był kolejno własnością Ożarowskich, Rosockich, Grodzickich, Tymińskich, Kuleszów. Około 1740 r. Ożarów został zakupiony przez Władysława Bartochowskiego, skarbnika sieradzkiego i kasztelana wieluńskiego. To on wzniósł nowy modrzewiowy dwór – dokładniej w 1757 roku.

Dwór w Ożarowie – dziś siedziba Muzeum Wnętrz Dworskich

W XIX w. dwór wraz z majątkiem przechodził kolejno w ręce Bartochowskich, Bąkowskich, Marężynów. Ten ostatni w 1882 r, sprzedał majątek Niemcowi Henrykowi Meske. Rodzina Mesków pozostała w Ożarowie do 1945 roku. Po II wojnie światowej dwór wraz z parkiem i lasami stał się własnością Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w Łodzi. W latach 1970-1980 został poddany gruntownej konserwacji. Od 1981 roku mieści się tutaj Muzeum Wnętrz Dworskich w Ożarowie Oddział Muzeum Ziemi Wieluńskiej oraz zespół dworsko – parkowy przy Muzeum. Staropolski dworek modrzewiowy sprawia wrażenie, jakby nadal toczyło się tam życie.

Dwór jest czteroalkierzowy, konstrukcji zrębowej, wykonany z modrzewiowych bali osadzonych na kamienno-ceglanym fundamencie, kryty gontem. Pod południowo-zachodnią częścią budynku znajduje się podpiwniczenie sklepione kolebkowo. Plan dworu tworzy prostokąt, do którego przylegają na rogach cztery alkierze, nie wychodzące poza lico elewacji bocznych. Dwór jest zwieńczony dachem łamanym polskim, krytym gontem. Zwiedzającym wydawać się może, że mieszkańcy wyszli na chwilę i zaraz powrócą, by powitać gości, którzy właśnie do nich zajechali. Oglądając stylowe wnętrza budynku, można domyślać się, w jaki sposób jego dawni właściciele pracowali, odpoczywali, jadali i spali. Znajdują się tam głównie dzieła sztuki, pochodzące częściowo z innych wieluńskich dworów, np. portrety, piece kaflowe, intarsjowane szafy czy kufry.

W stylowych wnętrzach dworu odbywają się koncerty, recitale, spotkania naukowe, imprezy okolicznościowe, imprezy folklorystyczne, odczyty, lekcje muzealne, wieczory literacko-muzyczne.

Dwór otacza park krajobrazowy w stylu angielskim, w którym zachował się interesujący drzewostan – głównie w postaci dębów, lip, olch, świerków, jesionów, kasztanowców, brzóz, grabów i wiązów. W parku dworskim znajduje się też oficyna, dom nad stawem, altana i wieża widokowa.

Muzeum Wnętrz Dworskich w Ożarowie można zwiedzać od poniedziałku do piątku w godz. 9:00-15:30, w soboty w godz. 9:30-16:30 (jedynie w miesiącach kwiecień-październik) i w niedziele w godz. 10:30 do 17:30.

Wiatrak „koźlak” w Kocilewie k. Ożarowa

Obok dworu innym niezwykle ciekawym zabytkiem wartym zobaczenia jest wiatrak w Kocilewie zbudowany w 1914 r. przez rodzinę Kowalskich, powstał on w miejsce spalonego podczas I Wojny Światowej przez wojsko poprzedniego wiatraka. Zniszczony na wskutek zakazu wprowadzonego przez komunistów w latach 60-tych, niszczejący, został odrestaurowany w 2006 r.

Jest to wiatrak typu koźlak. Skrzydła wiatraka mają imponujące rozmiary: średnica zataczanego przez nie okręgu to ok. 17 metrów, a ich powierzchnia ponad 50 m². Dach jest pokryty gontem.

Odtworzono wnętrze ze wszystkimi urządzeniami: przenośnikami, koszami zasypowymi, windami, itd. Trzon pozostał ten sam – jest to sztomber, czyli pionowy słup dębowy, będący podstawą konstrukcji oraz podtrzymujący go kozioł.

Co warto podkreślić, można zwiedzać wiatrak. Należy jednak zakupić bilet w Muzeum Wnętrz Dworskich w Ożarowie.

Kościół pw. św. Marii Magdaleny w Ożarowie

Kościół pw. św. Marii Magdaleny został wybudowany na miejscu dawnej świątyni w latach 1930 – 1945, na miejscu budowli, która spłonęła w 1916 r. We wnętrzu ustawiono XIX w. ołtarz z obrazem patronki. W bocznej kaplicy stoi ołtarz z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej. Godną zainteresowania jest też ambona, pochodząca z wieluńskiej fary zniszczonej w czasie wojny przez Niemców.

Na cmentarzu parafialnym znajdują się mogiły żołnierzy poległych w czasie ostatniej wojny.

Będąc w Ożarowie warto jeszcze zobaczyć młyn z 1909 r., zamknięty w 2000 r. Jeden z jego właścicieli Leon Fartała został zamordowany przez NKWD w 1940 r.

Na koniec spacer polnymi dróżkami, między wzgórzami pozwoli na krótki relaks i przeniesienie się w czasie.