Profilaktyczna mastektomia to zabieg, który redukuje ryzyko zachorowania na raka piersi u kobiet z genetyczną skłonnością do tego raka. Profilaktyczne mastektomie finansuje NFZ. W 2023 r. w Polsce poddało się im 518 kobiet.  W Łódzkiem w tym roku 62. Kobiety obciążone rodzinnie rakiem piersi mogą skorzystać z bezpłatnych badań genetycznych.

NFZ od kilku lat finansuje profilaktyczne mastektomie. To zabieg, który polega na usunięciu zdrowej piersi, aby zmniejszyć ryzyka rozwoju w niej raka. W trakcie profilaktycznej mastektomii usuwa się miąższ z piersi, czyli tkankę gruczołową i tłuszczową. Chirurg onkolog zachowuje skórę i brodawkę sutkową, bo pozwala mu to  wykonać u pacjentki jednoczasową rekonstrukcję piersi. Profilaktyczna mastektomia jest to zabiegi dla kobiet, u których badania genetyczne potwierdziły obecność mutacji BRCA1/BRCA2.

Raki piersi u kobiet z mutacjami BRCA występują w młodszym wieku, przebiegają bardziej agresywnie i bywają odporne na niektóre rodzaje chemioterapii. Częściej zdarzają się wznowy, a rak piersi w większej liczbie przypadków rozwija się obustronnie. Ryzyko wystąpienia raka piersi u kobiety z mutacją BRCA1 przed 80 r.ż. wynosi 72%, a BRCA2 – 69% (źródło: Onkologia po Dyplomie).

Ryzyko zachorowania na raka piersi u nosicielek mutacji BRCA1 i BRCA2 po zabiegu profilaktycznej mastektomii wynosi około 2%. Jest to zatem zabieg bardzo skuteczny, choć ze względu na niewielki odsetek wystąpienia raka piersi w grupie operowanej, chirurdzy często wolą posługiwać się nazwą „mastektomia redukująca ryzyko” zamiast profilaktyczna – mówi prof. Piotr Pluta chirurg onkologiczny z ICZMP w Łodzi.

Rodzinna skłonność do raka piersi

Skąd wiadomo, że  kobieta może zachorować na raka piersi? Kobiety obciążone rodzinnie rakiem piersi mogą korzystać bezpłatnie z programu OPIEKA NAD RODZINAMI WYSOKIEGO, DZIEDZICZNIE UWARUNKOWANEGO RYZYKA ZACHOROWANIA NA RAKA PIERSI LUB RAKA JAJNIKA. Kobieta może z niego skorzystać, jeśli wśród jej krewnych:

• pierwszego stopnia (rodzice)
• drugiego stopnia (dziadkowie, rodzeństwo)
• ewentualnie dalszych stopni (pradziadkowie, ciotki, wujkowie, stryjkowie) wystąpiła choroba nowotworowa.

W ramach programu NFZ zapewnia bezpłatne badania genetyczne, które wykrywają najczęstsze u Polek mutacje w genach BRCA1, PALB2, CHEK2. Jeśli badania potwierdzą ryzyko zachorowania na raka piersi, kobieta zostanie objęta opieką. Będzie korzystała z regularnych badań np. mammografii, USG, RM piersi i wizyt kontrolnych. Może także poddać profilaktycznej mastektomii i rekonstrukcji piersi. 

W Łódzkiem kobiety mogą zgłosić się do programu w ICZMP, Salve Medica w Łodzi i w Szpitalu im. M. Kopernika w Łodzi. Wystarczy  skierowanie od lekarza POZ do poradni genetycznej.

Profilaktyczne mastektomie w Polsce i w Łódzkiem

Liczba profilaktycznych mastektomii wykonywanych w Polsce stale rośnie. W 2023 roku wykonano 518 takich zabiegów. W Łódzkiem w 2023 r. wykonano 46 profilaktycznych mastektomii, które sfinansował NFZ. W tym roku do października z profilaktycznych mastektomii w Łódzkiem skorzystały już 62 kobiety. Najwięcej mastektomii profilaktycznych wykonują szpitale: ICZMP oraz Szpital im. Kopernika w Łodzi. Po 1 zabiegu wykonały Salve w Łodzi i Szpital w Bełchatowie.

NFZ przygotował specjalny poradnik, dla kobiet, które mogą poddać się profilaktycznej mastektomii, który znajduje się TUTAJ.